آواز : سالار عقیلی

دکلمه : مریم مه نگار

اشعار : حافظ - کریم فکور - پژمان بختیاری

سالار عقیلی خواننده ای جوان و دانش‌ آموخته هنرستان موسیقی سوره و نیز دارای مدرک کارشناسی در رشته‌ی بازیگری تئاتر است . وی همسر نوازنده پیانو خانم حریر شریعت زاده است که از شاگردان استاد جواد معروفی بوده است . او خواننده‌ ثابت اركستر موسيقى ملى ايران است و سابقه‌ی کار با گروه دستان و ارشد تهماسبى را دارد . آثار وی عبارتند از :

عشق ماند

سایه های سبز

در یای بی کران

سعدی نامه

برای دانلود این قطعه زیبا اینجا را کلیک نمایید . 

برای دانلود آلبوم دریای بی کران از سالار عقیلی ( به همراه گروه دستان ) به آرشیو هفته اول اسفند ماه مراجعه نمایید .

حسن کسایی ( ۲۰ مهر ۱۳۰۷ ) از استادان برجسته موسیقی ایرانی و نوازنده سرشناس نِی است. او به گفته خود در خانواده‌ای تاجرپیشه به دنیا آمد . پدرش " حاج سید جواد کسایی " از تاجران به نام آن زمان اصفهان بود که به دلیل علاقه و انسی که با موسیقی داشت با اساتید و بزرگان آن زمان مانند سید حسین طاهرزاده ، جلال‌الدین تاج اصفهانی ، اکبر خان نوروزی ، خاندان شهناز (شعبان خان ، حسین آقا ، علی آقا و جلیل شهناز ) ، غلامحسین سارنج و ادیب خوانساری رفت و آمد می‌نمود . به طوری که منزل آقا سید جواد محفلی بود برای تجدید دیدار و نیز ساز و آواز اساتید به نام موسیقی اصفهان . این آمد و شدها موجب شد حسن کسایی از کودکی با موسیقی آشنا شود و به مرور زمان علاقه زیادی خصوصا به ساز نِی پیدا کرد ( بعد از دیدن یک نوازنده دوره‌گرد ) بر آن شد تا پدر وی را نزد مهدی نوایی ببرد . وی مدتی آواز و گوشه‌های موسیقی ایران را نزد استاد تاج اصفهانی و ادیب خوانساری آموخته و نِی را از مهدی نوایی فرا گرفت . وی هر زمان که به تهران می‌رفت از محضر استاد ابوالحسن صبا استفاده می‌نمود .

پس از فوت مهدی نوایی ، کسایی همچنان از همنشینی با نوازندگان اصفهانی در جهت تسلط بر نوازندگی نی استفاده کرد . مخصوصا از همنوازی با جلیل شهناز که به نوعی حق استادی بر گردن او دارد بهره برد . همنوازی با سازهای پرده‌داری مثل تار و سه‌تار او را بیش از پیش با گام‌های مختلف موسیقی ایرانی آشنا کرد ، به صورتی که برای اولین بار دستگاه‌های چهارگاه ، اصفهان ، نوا و راست پنجگاه را با کوک دقیق و به صورت کامل اجرا کرد . کسایی همچنین از محضر ابوالحسن صبا بهره‌های فراوان برد که می‌توان گفت هنر نوازندگی سه‌تار کسایی یادگار انس با این هنرمند یگانه‌است . سه‌تار نوازی کسایی تلفیقی زیبا از ترکیب نوازندگی تار جلیل شهناز و سه‌تار ابوالحسن صبا است .

حسن کسایی در اصفهان سال‌ها مکتب‌دار موسیقی اصفهان در رشته‌های نی ، سه‌تار و آواز بوده ‌است . اگرچه بیشتر آثار حسن کسایی بداهه‌نوازی است تا موسیقی پیش ساخته ، ولی امروز بخش زیادی از ضربی‌ها و حتی آوازی‌های نوازندگان نی ، بهره گرفته از نوازندگی‌های ایشان است .

کسایی امروز در نواختن نِی ایرانی همانند ندارد و در اوقات فراغت به تکمیل سه‌تار می‌پردازد . وی در زندگی هیچ دلبستگی‌ای به جز موسیقی ندارد . وی اکنون در شهر زادگاه خود اصفهان در کوی عباس آباد زندگی می‌کند . دیده شده که استاد حتی با لوله کردن کاغذی ساده و سوراخ کردن آن اقدام به نواختن نی می‌کند که این در یکی از نوارهای صوتی آموزشی استاد نیز بیان گردیده ‌است .

نی از جمله سازهایی است که در تاریخ موسیقی ایران جایگاه پرفراز و فرودی از دربار پادشاهان ساسانی تا همدم بودن با شبانان داشته . ولی هیچ‌گاه نتوانست قابلیت اصلی خود را نشان دهد که بتواند مانند سازهایی از قبیل عود ، تار ، سنتور و انواع مختلف سازهای آرشه‌ای و مضرابی جایگاه نسبتا ثابتی در بین موسیقی‌دانان و مردم پیدا کند . احتمالا سادگی ساخت ( که خود موجب پیدایش الگوهای غیراستاندارد و در نهایت باعث محدود شدن سطح تکنیکی نی شده بود ) را بتوان عامل اصلی عدم ثبات در جایگاه اصلی نی دانست . توضیح آنکه برای توسعه و رشد امکانات فنی و تکنیکی یک ساز لازم است ابتدا ساختار آن طبق الگویی دقیق و کارشناسی شده طراحی و ساخته شود تا نواختن آن با حداکثر قابلیت اجرایی میسر گردد . بر اساس اطلاعاتی که از ضبط اولین صفحه‌های موسیقی ایرانی در دست است ، تکنیک نوازندگی سازهایی همچون تار ، ویلن و کمانچه به نسبت نی در سطح بالاتری قرار دارد . تنها ضبطی که در گذشته از نی انجام شده تکنوازی و جواب آواز نایب اسدالله اصفهانی است که بنا به روایتی اولین کسی است که نی را به سبک " دندانی " می‌نواخته ( هر چند خلاف این موضوع انکار ناپذیر نیست ) . در هر صورت می‌توان با بررسی این چند صفحه ضبط شده سطح نوازندگی نی را در آن زمان شناخت .

استاد کسایی به طور مستقیم نتوانست از محضر نایب استفاده کند ، ولی در دوره‌ای بسیار کوتاه نزد یکی از شاگردان ایشان به نام مهدی نوایی ، تمام اندوخته‌های نوایی را فراگرفت . این موضوع از جهتی دلیل بر استعداد فراوان کسایی و از جهتی دیگر نشان از محدودیت و سادگی تکنیک نوازندگی نی در آن زمان می‌باشد . از این رو حسن کسایی مانند تهرانی در تنبک ، احمد عبادی در سه‌تار ، بهاری در کمانچه و پایور در سنتور به نوعی از ابتدا شروع به ابداع تکنیک و پیاده کردن تمام دستگاه‌ها در ساز نی نمود .

در گذشته صدای نی همراه با ناخالصی زیاد بود . یعنی نواختن آن به صورتی بود که تفاوت محسوسی بین صداهای اوج ، بم و بم نرم نبود ، ولی استاد کسایی توانست با تغییر حالت در زبان ، در محل استقرار زبان ، حالت لب و فرم سر نی ، صدایی بسیار شفاف و بدون ناخالصی از نی تولید کند . همین پیشرفت باعث شد تا نی استاد به رادیو راه پیدا کند . تکنوازی‌ها و همکاری با نوازندگان و خوانندگان مشهور آن زمان چون جلیل شهناز ، علی تجویدی ، احمد عبادی ، تاج اصفهانی ، ادیب خوانساری و ... باعث شد تا نی هم‌ردیف سازهای دیگر قرار بگیرد .

بعد از این دوره اغلب ارکسترهای ایرانی شروع به استفاده از ساز نی کردند و این احساس نیاز باعث رشد روزافزون نوازندگان نی شد که حتی امروزه به عنوان یک رشته تخصصی در دانشگاه تدریس می‌گردد . می‌توان گفت تمام نوازندگان امروز نی با شنیدن صدای نی استاد کسایی به این ساز علاقمند شدند . 

برگرفته شده از سایت ویکی پدیای فارسی ( برای ورود به این سایت اینجا را کلیک نمایید )

قطعه اول

قطعه دوم

قطعه سوم

قربانعلی سليمانی معروف به حاج قربان پيشکسوت دوتار نواز ايران در سال 1299 در روستای علی‌آباد قوچان به دنيا آمد . او از کودکی به دو تار نوازی علاقه داشت و افتخارات زيادی در عرصه‌های داخلی وخارجی به دست آورد که کسب مقام اول جشنواره موسيقی ليون فرانسه - احراز مقام ستاره جشنواره اوينيون فرانسه - اجرای ده‌ها دوتار نوازی در کنسرت‌های موسيقی کشورهای اروپايی - آسيايی و آمريکا از آن جمله است . قربان سليمانی در داخل کشور هم مقام‌های برتر جشنواره موسيقي فجر ايران بين سال‌های 69 تا 71 را به دست آورد و 12 دوره متوالی داور ثابت جشنواره‌های موسيقی مقامی کشور بود . این نوازنده چیره‌دست خراسانی از دست سیدمحمدخاتمی رییس جمهوری وقت نشان درجه 2 فرهنگ و هنر دولتی دریافت کرده بود . قوت در پنجه و انگشت‌گذاری شفاف از جمله ويژگی های بارز حاج قربان سليمانی بود .

حاج قربان درسال 1385 با اهدای دو تارش به پسرش عليرضا سليمانی با موسيقی وداع کرد .

قربان سليمانی استاد پيشكسوت موسيقی مقامی خراسانی يكشنبه 30 دی 1386در سن 87 سالگی در قوچان دار فانی را وداع گفت .

برگرفته شده از سایت همشهری آنلاین ( برای ورود به این سایت اینجا را کلیک نمایید )

وی در آلبوم " شب - سکوت - کویر " با شجریان همکاری داشت . لینک دانلود این قطعه ( صوتی ) در زیر قرار داده شده است .

قطعه اول

قطعه دوم

قطعه ای از " شب - سکوت - کویر "

آواز : سید نورالدین رضوی سروستانی

در بيستم فروردين 1314 شمسى در سروستان شيراز متولد شد . از سال 1330 آموزش آواز را نزد مشير معظم افشار آغاز كرد . در سال 1336 به تهران آمد و براى تكميل آموخته هاى خويش به محضر مرتضى محجوبى - رضا فروتن - احمد عبادى - على اكبر شهنازى - سليمان اميرقاسمى و اصغر بهارى راه يافت و از مكتب آنان بهره برد . در سال 1337 در مركز حفظ و اشاعه ى موسيقى نزد نورعلى برومند ظرايف و دقايق آوازى را فراگرفت . از سال 1352 با همكارى گروه هاى موسيقى شيدا - مولوى و گروه استاد پايور دركنسرت هاى مختلف در ايران و خارج از كشور شركت كرد . بعد از درگذشت برومند مدتى نيز از محضر عبدالله دوامى و محمود كريمى استفاده كرد . او شاگردان بسيارى تربيت كرده است كه صديق تعريف يكى از آن هاست . نورالدين رضوى در هفتم ارديبهشت ماه 1379 در اثر ابتلا به بيمارى سرطان درگذشت و در حافظيه شيراز به خاک سپرده شد .

کمانچه : داود گنجه ای

در سال 1321 شمسى در شهررى به دنيا آمد . از سيزده سالگى به فراگيرى موسيقى رديف دستگاهى پرداخت و مدت هفت سال نيز تكنيک هاى ويولن کلاسیک را نزد " واليش " كه استادى خارجى بود آموخت . در سال 1355 موفق به اخذ ليسانس در رشته ى موسيقى دانشگاه تهران شد و در دوران تحصيل در اين رشته از محضر استادانى چون نورعلى برومند و داريوش صفوت استفاده کرد . سپس در مركز حفظ و اشاعه موسيقى به تحقيق پرداخت و از مكتب بزرگانى چون سعيد هرمزى - يوسف فروتن و محمود كريمى بهره ها گرفت . گنجه اى نوازندگى كمانچه را مستقيما از استاد اصغر بهارى فراگرفت و خود را مديون او مى داند . او سال هاست كه به تحقيق درباره رديف موسيقى دستگاهى و نيز تدريس كمانچه مى پردازد و سمت هايى چون سرپرستى مركز حفظ و اشاعه ى موسيقى - عضو شوراى عالى موسيقى و عضو شوراى موسيقى صدا و سيما را برعهده داشته است . گنجه اى كنسرت هايى را نيز با گروه هاى مختلف موسيقى در باغ فردوس - تئاتر شهر - جشن هنر شيراز - تالار وحدت و خارج از كشور برگزار كرده است .

تار : داریوش طلایی

 داریوش طلایی در ۲۶ بهمن ۱۳۳۱ در شهرستان دماوند در خانواده‌ ای علاقمند به موسیقی متولد شد . او از یازده سالگی به هنرستان موسیقی رفت و با این که آشنایی و علاقه خاصی با این ساز نداشت به آموختن تار پرداخت . در سال سوم هنرستان و تحت تاثیر علی‌اکبر شهنازی به تار علاقمند شد . پس از گرفتن دیپلم هنرستان هم‌زمان به تحصیل در رشته موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کار در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی پرداخت . او در این دوران از خدمت استادانی چون علی اکبر شهنازی - سعید هرمزی - یوسف فروتن - نور علی برومند و عبدالله دوامی بهره مند شد . پس از اتمام تحصیلات از سال ۱۳۵۵ در دانشگاه تهران ردیف تدریس کرد . او در سال ۱۳۵۸ برای تحصیل در رشته موسیقی‌شناسی به دانشگاه پاریس در فرانسه رفت و دکترای خود را نیز از دانشگاه نانتز فرانسه گرفت . او هم اکنون عضو هیات علمی گروه موسیقی دانشکده ی هنرهای نمایشی و موسیقی دانشگاه تهران و همچنین دانشکده موسیقی دانشگاه هنر است .

سه تار : جلال ذوالفنون

در سال 1313 شمسى در آباده فارس متولد شد . از كودكى با نغمه هاى سه تار پدر و ويولن برادرش محمود ذوالفنون ذوق موسيقايى اش بارور شد و از ده سالگى به آموختن سه تار پرداخت . مدتى در هنرستان ملى موسيقى نواختن اين ساز را فراگرفت ولى از آن جا كه در هنرستان به اين ساز توجهى نداشتند دلسرد شد و مدتى به تار و ويولن روى آورد . در دوران هشت سالى که در هنرستان بود تار و سه تار و ويولن را در كنار هم آموخت و پس از آن به استخدام اداره ى هنرهاى زيبا درآمد . با تاسيس رشته موسيقى دانشگاه تهران به آن جا رفت و نزد استاد نورعلى برومند و دكتر داريوش صفوت به آموختن سه تار پرداخت . پس از پايان تحصيل در دانشگاه فعاليت خود را در مركز حفظ و اشاعه موسيقى و نيز تدريس در دانشگاه آغاز كرد . در مركز حفظ و اشاعه از راهنمايى هاى استاد فروتن و هرمزى نيز بهره برد . جلال ذوالفنون كنسرت هاى بسيارى را در ايران و خارج از كشور اجرا كرده است و آثارى را در زمينه آموزش موسيقى ايرانى و سه تار و نيز مقاله هايى را در همين زمينه منتشركرده است .

نی : محمد علی حدادیان

استاد سعید هرمزی در سال 1276 خورشیدی در تهران محله سنگلج ( پارک شهر فعلی ) دیده به جهان گشود . پدرش مرحوم میرزا حسین خان ثقه السلطنه از مدیران و صاحب منصبان دوران قاجار و مادرش شاهزاده ملوک خانم بود که از معلمین خصوصی پیانو بود و زبان فرانسه و انگلیسی را آموزش دیده بود و با این هنرها آشنا بود . فرزندان هم کم و بیش در کنار مادر هنرمند و هنردوست علاقه ای به این هنرها پیدا کرده بودند .

یکی از فرزندان این خانواده به نام ابوالفتح نیز آموختن تار را پیش خود و سپس در محضر میرزا حسینقلی استاد و نوازنده چیره دست تار و یکی از پیشگامان موسیقی ایرانی فراگرفت و به گفته برادرش تار را به زیبایی می نواخت . شنیدن صدای تار برادر آن چنان تاثیری در دل برادر کوچک تر گذاشت که درخواست خرید تار و مشق در خدمت برادر را کرد .

پس از مدتی به خدمت استاد درویش خان که خود از بهترین شاگردان میرزاحسینقلی و صاحب ابداعات پیش درآمد یا رنگ ها در موسیقی ایرانی بود رفت و با عشق و کار شبانه روزی موفق به آموختن ذخایر هنری استاد خویش درویش شد و از استاد تبرزین طلا را که درویش به بهترین شاگردان می داد گرفت .

سپس در سال 1307 در خیابان شاپور کلاس مشق موسیقی دایر نمود و شاگردان زیادی داشت . پس از مدتی به علت کار در بانک سپه و انتقال به مشهد کلاس تعطیل شد . اما استاد از پای ننشست و در مشهد به تعلیم شاگردانی پرداخت و به گفته خود وی یکی از شاگردانش اندوخته های استاد را فراگرفته و به خوبی می نواخت .

پس از بازگشت از مشهد در خلوت خود ساز میزد و مدتی هم نزد استاد حاج علی اکبرخان شهنازی فرزند خلف میرزاحسینقلی رنگ ها و ضربی های وی را فراگرفت و همچنین پیش درآمدها و تصنیف های موسی خان نی داوود و رکن الدین خان مختاری را که از نوازندگان و موسیقیدانان بزرگ بودند یاد گرفت و به زیبایی با شیوه خود می نواخت .

استاد به علت کسالت و عمل جراحی وزن تار و صدای آن به گوششان سنگین می آمد و سه تار را برای نواختن ترجیح دادند .

در سال 1350 بنا به درخواست رادیو تلویزیون ملی ایران در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به تعلیم نوازندگانی که خود از فارغ التحصیلان رشته موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بودند و اکنون از اساتید موسیقی هستند مشغول شدند . از آن جمله : لطفی - طلایی - علیزاده - جنگوک و خانم توفیق .

استاد به درخواست همین موسسه تمام دستگاههای ایرانی را توسط مرحوم کمالیان که خود سه تار می ساخت و مدتی هم شاگرد استاد بود ضبط نمود که در آرشیو حفظ و اشاعه موجود است .

متاسفانه هیچ یک از شاگردان نتوانستند سبک استاد را یاد گرفته و بنوازند اگرچه تا حدودی نواختن سه تار مرحوم کمالیان شباهتی به استاد داشت .

مرحوم استاد هرمزی تمام اندوخته هایی را که از استادش فراگرفته بود به خوبی می نواخت . انگشت راست محکم و چپ روان و سریع داشت که با قدرت و سرعت و نرمی روی سه تار حرکت می کردند .

استاد با مرحوم استاد سلیمان امیر قاسمی که از اساتید بنام آواز موسیقی ایران بود دوستی فراوان داشت و هر هفته یک بعد از ظهر در منزل استاد امیر قاسمی حضور پیدا می کرد و دمی را با هم به نواختن و آواز خواندن و یادآوری موسیقی می پرداختند . 

از دوستداران مخلص ایشان مرحوم استاد شهریار شاعر بزرگ زمانه بود که هر فرصتی در تهران پیدا میکرد به منزل استاد می رفت و از مجالست و شنیدن صدای ایشان لذت می برد و شعری را هم در وصف استاد سرود . استاد هرمزی سرانجام پس از یک عمر تلاش و کوشش در راه اعتلای موسیقی اصیل ایرانی پس از طی یک دوره مریضی طولانی در 9 مهر ماه 1355 در منزل کوچک شخصی خود در خیابان شاپور سابق دار فانی را وداع گفت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد .

روحش شاد .

سروده ای از استاد شهریار در وصف استاد سعید هرمزی :

ای جگر گوشه ! کیست دمسازت
با جگر حرف می زند سازت
تار و پودم در اهتزاز آورد
سیم ساز ترانه پردازت
نازنینا ! نیازمند تو ام
عمر اگر بود می کشم نازت
حیف نای فرشتگانم نیست
که کنم ساز دل هم آوازت
شور فرهاد و عشوه شیرین
زنده کردی به شور و شهنازت
چشم من در پی تو خواهد بود
در کجا بینم ای پسر ! بازت
گاهی از لطف سرافرازم کن
شکر سرو قد سرافرازت
شهریار ! این نه شعر حافظ بود
که بسر زد هوای شیرازت 

برگرفته شده از سایت هارمونی تاک ( برای ورود به این سایت اینجا را کلیک نمایید )

قطعه اول

قطعه دوم

قطعه سوم